deportacje obywateli polskich w głąb ZSRR w latach 1939-1941"
WYSTAWA W MONIECKIM OŚRODKU KULTURY
,
Prof. Jerzy Milewski - Naczelnik Biura Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej, oddział w Białymstoku:Nasz oddział zajmuje się historią od 1 września 1939 do końca 1989 roku, w wymiarze głównie regionalnym, czyli historią dotyczącą północno - wschodnich ziem Polski. Okres okupacji sowieckiej jest bardzo ważnym kierunkiem naszej działalności. Aby spopularyzować problematykę deportacji w społeczeństwie, zorganizowaliśmy tą wystawę.
Badania na temat władzy sowieckiej, tzw. pierwszego Sowieta w latach 1939 - 1941, oczywiście ciągle trwają. W tej chwili są one jednak ograniczone poprzez brak dostępu do archiwów KGB na Białorusi dlatego, że wszystkie materiały "wyprodukowane" przez NKWD w zasadzie w większości są niedostępne.
Na temat pierwszej deportacji, która miała miejsce w lutym 1940 r., wiemy bardzo dużo, ale już zdecydowanie mniej wiemy o następnych. Znalazło to swoje odzwierciedlenie w publikowanych do tej pory materiałach.
Instytut nie jest w stanie podejmować wszystkich tematów, jak również odcinków bardzo lokalnych. Nasza działalność taka jak wystawy ma na celu pobudzenie aktywności lokalnej, żeby np. w Mońkach poszukać ludzi deportowanych, ich pamiątek i relacji z tamtego okresu, kiedyś, w przyszłości zorganizować wystawę w oparciu o dokumenty i materiały pochodzące z tego terenu. Ma to na celu utrwalenie lokalnej historii. Materiałami tymi zainteresowany byłby Instytut, czy raczej miałaby być to inicjatywa lokalna?
Można powiedzieć, że jest to interesujące dla nas, ale bardziej dla tej lokalnej społeczności, żeby ocalić od zapomnienia, żeby zaprezentować innym.
Instytut będzie gromadzić wysiłek lokalnych badaczy, zbieraczy. Wszystkie te działania mają na celu opracowanie syntezy dziejów tego regionu w latach wojny i okresie powojennym. Ewa Rogalewska - Autorka Wystawy:
Wystawa "Sybiracy", była zaprezentowana po raz pierwszy we wrześniu 2002 r., podczas II- giego Ogólnopolskiego Marszu Pamięci Żywego Sybiru w kościele Świętego Ducha.
Wystawa prezentuje cztery deportacje obywateli polskich w latach 1940 - 1941. Na wystawie przedstawiliśmy materiał ilustracyjny - głównie są to zdjęcia osób które były deportowane, a także dokumenty i ich relacje. Adresowana jest do młodego pokolenia. Pokazywaliśmy ją w kolejnych miastach województwa podlaskiego i warmińsko - mazurskiego. Obejrzało ją kilkanaście tysięcy ludzi.
Podczas prezentacji wystawy, nasi pracownicy organizują lekcje muzealne, podczas których młodzież zapoznaje się z tematem czterech deportacji. Czasami zapraszamy członków Związku Sybiraków, którzy przekazują młodzieży swoje doświadczenia.
Wystawa w Mońkach prezentowana będzie przez trzy tygodnie, następnie odwiedzimy miasta powiatu łomżyńskiego. Chciałabym zaprosić wszystkich tych, którzy chcieliby zrelacjonować swoje odczucia. Można je spisać i przesłać do Instytutu Pamięci Narodowej. W tej chwili przygotowujemy wystawę na temat deportacji w głąb ZSRR, które odbywały się po roku 1944. Jej otwarcie nastąpi 3 lipca w Białymstoku i w związku z tym zorganizowaliśmy konkurs na wspomnienia dotyczącego tego okresu.
Zasady konkursu umieszczone są na stronie internetowej
Instytutu Pamięci Narodowej
Są one bardzo proste. Należy spisać swoje lub relacje znajomych, którzy byli zesłani w tamtym czasie. Forma pracy jest dowolna.
Termin nadsyłania prac upływa 30 maja na adres: Instytut Pamięci Narodowej, ul. Warsztatowa 1a, 15 - 569 Białystok.
Można też skontaktować się z nami telefonicznie pod nr (85) 664 57 80
